TVE hestège 70 ans dera sua prumèra emission
Era cadea publica comencèc a eméter en 1956, damb ua senhau que sonque arribaue a 600 aparelhs de tot eth país
Television Espanhòla, coneishuda coma TVE, inicièc es sues emissions eth 28 d’octobre de 1956, damb era prumèra emission informativa en dirècte. Enguan se complissen sèt decènnis d’aqueth moment, que merquèc er inici dera istòria dera television publica estatau. TVE ei era cadea de television publica d’Espanha, ei a díder, depen der Estat e non d’ua enterpresa privada.
Aquera prumèra emission siguec un dimenge ath ser, des d’un chalet reconvertit en platò de television en Paseo dera Habana, en Madrid. I auie sonque uns 600 televisors qu’arrecebien era imatge, toti en cap-lòc. Cadun d’aguesti televisors costaue entre 24.000 e 32.000 des ancianes pessetes, un prètz lèu impossible d’arténher per quinsevolha familha. Açò serie er equivalent a un prètz d’entre 144 e 192 èuros.
Eth programa durèc ues tres ores e ère en dirècte. Encara non existie eth magnetoscòpi, er aparelh que grave imatge e son en cinta, e per açò actuaument non se’n conserven es prumères menutes. Eth prumèr discors lo hec Gabriel Arias-Salgado, ministre d’Informacion e Torisme, pendent eth regim de Franco.
Aguest dirècte lo hec possible ua equipa de quaranta persones e, coma qu’ère eth prumèr còp, aueren mès d’un error tecnic. Coma anecdòta, eth ministre se vedec obligat a repetir eth discors diuèrs còps.
Entà celebrar er anniversari, RTVE Play, era plataforma de vidèo per Internet dera corporacion, a estreat eth canau “RTVE 70 años”, qu’emet 24 ores ath dia programes e sèries deth sòn archiu audiovisuau.
Ua television publica
Television Espanhòla (TVE) a hèt un gran prètzhèt de servici public pendent aguesti 70 ans. En 1957 neishec eth Telediario, er informatiu mès ancian dera television en Espanha, e en 1997 arribèc eth Canal 24 Horas, era prumèra d’Espanha que sonque emet notícies.
Era cadea tanben a servit tà júnher eth país ath torn de grani moments istorics compartidi. En 1959 retransmetec eth prumèr classic entre eth FC Barcelona e eth Real Madrid. Mès tard arribèren programes infantils coma La bola de cristal, sèries coma Verano azul e es ceremònies des Jòcs Olimpics de Barcelona 92. Tot açò aué ei un archiu audiovisuau dera istòria deth país.
Mès n’aguesti 70 ans de retransmissions tanben i a agut moments durs. TVE neishec pendent era dictadura de Franco. Era censura, ei a díder, eth contraròtle de çò que se podie díder e mostrar, ère estricta e eth ton des informatius ère oficialista. Açò vò díder qu’eth regim l’emplegaue coma propaganda pròpria entà difóner es sues idèes.
Damb era democràcia, es critiques non desapareisheren. Per exemple, pendent eth referendum sus era permanéncia d’Espanha ena OTAN (Era aliança militara occidentau), celebrat eth 1986, diuèrsi sectors acusèren eth Govèrn d’interferir n’era linha editoriau des mejans de comunicacion.
A compdar de 2010 era cadea non a publicitat e se finance damb sòs der Estat, causa que refortilhe era idèa de servici public, mès aumente era dependéncia deth Govèrn. Entà sajar de resòlver aguesta problematica, en 2006 s’aprovèc ua lei, impulsada des deth Conselh d’Informatius, damb er objectiu de garantir era independéncia des jornalistes.
Coma t’afècte aguesta notícia?
TVE ei ua cadea publica estatau, ei a díder, era que represente tot eth conjunt dera ciutadania espanhòla. Es cadees publiques se paguen damb es impòsti, es sòs qu’era ciutadania apòrte ar Estat. Per açò, cada ciutadan a dret a demorar qu’expliquen era realitat de manèra plurau e sense favorir cap partit ne sector ideologic.
Aguest anniversari ei tanben ua bona oportunitat entà apréner istòria a trauès dera television. Es imatges d’archiu mos permeten descorbir coma viuien es nòsti auantpassats, quines costums auien e com a cambiat era societat ath long deth temps.
Tanben mos ajuden a compréner coma s’a transformat era manèra d’informar-mos e de consumir contenguts audiovisuaus damb era arribada dera digitalizacion. Abans, sonque i auie ua cadea de television e fòrça familhes s’amassauen ath torn d’un unic televisor en casa.
Ath delà, aguest anniversari mos convide a pensar críticament. Saber qui pague un mejan e qui lo contròtle ei clau entà avalorar era informacion qu’arrecebem. Aguesta qüestion li servís ara television, mès tanben a toti es mejans de comunicacion, includidi es hilats sociaus.
TVE ena Val d’Aran: Era Lucana
Television Espanhòla aufric eth prumèr programa de television hèt exclusivament en aranés. Era Lucana siguec un espaci desvolopat entre 1988 e 1990, a on se repassaue era actualitat, era istòria, es costums e es tradicions dera Val d’Aran.
Siguec dirigit per Jusèp Loís Sans, Rafael Hinojosa e Paco Boya, e arribèc a compdar damb un totau de 3 presentadors: Montse Cuny, Olga Besolí e Paco Boya.
En totau i auec 25 capítols. En 2024, RTVE Catalunya recuperèc aguesti capítols, en tot aufrir-les a trauès dera sua plataforma digitau RTVE Play Catalunya, entà qu’es mès vielhs e es naues generacions poguessen gaudir d’ua Val d’Aran antiga, en tot poder comprovar era evolucion patida damb es ans.
