Era planeta superarà es 1,5 grads d’escauhament globau

Eth Programa des Nacions Unides entath Mèdi Ambient (PNUMA) a publicat er Informe sus era Henerècla d’Emissions 2026, un estudi qu’analise guaire contaminen es païsi e guaire les calerie redusir es sues emissions entà frenar eth cambiament climatic. Er estudi concludís qu’era planeta va camin de superar es 1,5 °C d’escauhament globau.

Aguesta chifra ei restacada damb er Acòrd de París, signat en 2015 per lèu toti es païsi deth mon. N’aguest acòrd, es govèrns se comprometeren a sajar de limitar er aument dera temperatura mejana mondiau a 1,5 °C en relacion des nivèus preindustriaus, ei a díder, abans que se comencèssen a utilizar de manèra massiva eth carbon, eth petròli e eth gas.

Er objectiu ère redusir es risqui e es conseqüéncies deth cambiament climatic, qu’empejoren a mesura qu’aumente era temperatura dera planeta. Totun, eth nau informe dera ONU soslinhe qu’era Tèrra superarà aguest lindau e que non serà possible evità’c. Totun, era Organizacion afirme qu’encara èm a temps de hèr-i quauquarren.

Ua des mesures que se pòden préner ei redusir fòrça mès rapidaments es emissions mondiaus de gasi damb efècte d’ivernacle. En concrèt, era ONU establís que les calerie amendrir 18% abans de 2030, 45% abans de 2035 e 69% abans de 2040. Aguestes reduccions ajudarien a limitar eth marge de superar er objectiu d’1,5 °C e a tornar per dejós d’aguest nivèu abans qu’acabe eth sègle.

A despiet qu’er informe avertís dera gravetat dera situacion, tanben arrebrembe qu’enes darrèri ans s’an artenhut auanci importanti. Cada còp s’utilizen mès energies renovables, coma era solara e era eoliana, e es politiques climatiques an contribuït a redusir es emissions en fòrça endrets deth mon.

Qué an a veir es danes damb eth cambiament climatic?

Era temperatura mejana dera planeta aumente principauments a causa des activitats umanes qu’utilizen carbon, petròli e gas, coma produsir electricitat, cauhar bastisses, fabricar productes o desplaçar-mos damb coche. Quan se cremen aguesti combustibles, se libèren gasi damb efècte d’ivernacle, que s’acumulen ena atmosfèra e retien part dera calor.

Açò provòque çò que se coneish coma escauhament globau, es conseqüéncies deth quau van mès enlà des ondades de calor. Ua atmosfèra mès cauda tanben pòt contier mès vapor d’aigua, hèt que favorís que se produsisquen ploges mès intenses quan se dan es condicions meteorologiques adequades.

Per açò, er escauhament globau pòt agravar determinadi episòdis de precipitacions extrèmes, coma es que se produsissen pendent bères danes. Ua dana ei un fenomèn meteorologic que se produsís quan ua borsa d’aire heired demore isolada enes capes nautes dera atmosfèra e pòt provocar ploges fòrça intenses.

En Espanha, era darrèra dana a deishat ploges torrenciaus e inondacions, mès que mès ena Comunitat Valenciana, a on s’ann enregistrat precipitacions istoriques. Tanben a afectat d’autes zònes dera Mediterranèa e Es Balears, e a provocat victimes mortaus, evacuacions e grèus damatges materiaus.

Es danes son fenomèns meteorologics naturaus, ei a díder, existien fòrça abans der escauhament globau actuau. Totun, era sciéncia a demostrat qu’eth cambiament climatic provocat pes umans pòt aumentar era intensitat des ploges pendent aguesti episòdis.

De quina manèra t’afècte aguesta notícia?

Quan parlam de cambiament climatic, escauhament globau o deth lindau d’1,5 °C, mos pòt semblar un ahèr abstracte, coma se siguesse un problèma alunhat que non auesse guaire a veir damb vosati. Totun, non cau guardar guaire luenh entà compréner qu’es sòns efèctes dejà mos afècten.

Es ondades de calor extrèma, es ploges torrenciaus, es inondacions… Son fenomèns que dificulten anar tà classa, hèr espòrt ar aire liure e quitament dormir plan pera net. En casi extrèmi, tanben pòden méter en perilh era nòsta vida. As viscut quauqua d’aguestes situacions ena tua poblacion pendent es darrèri ans?

Deuant d’aguest scenari, es organizacions internacionaus hè longtemps que demanen que s’actue pr’amor qu’era nòsta planeta seguís en tot èster un lòc abitable. Quines mesures aurien d’aprovar es govèrns entà protegir-mos des efèctes deth cambiament climatic? Nosati tanben podem incorporar cambiaments ena nòsta vida entà contribuïr a frenar er escauhament globau.

Er ABC dera notícia

Acòrd de París: tractat internacionau en qué es païsi acordèren limitar er aument dera temperatura mejana mondiau a 1,5 °C respècte des nivèus preindustriaus.

Nivèus preindustriaus: temperatura mejana dera planeta abans qu’era industrializacion e er usatge massiu de carbon, petròli e gas hessen a aumentar es emissions de gasi damb efècte d’ivernacle.

Gasi damb efècte d’ivernacle: gasi presents ena atmosfèra que retien era calor, coma eth diòxid de carboni o eth metan, e que se libèren quan se cremen combustibles fossils (petròli, gas e carbon).

Cambiament climatic: cambiaments duraders enes temperatures e enes patrons deth climat dera Tèrra. Eth cambiament climatic actuau se deu principaument as activitats umanes qu’emeten gasi damb efècte d’ivernacle.

Dana: sigles de depression isolada en nivèus nauti. Ei un fenomèn meteorologic que se produsís quan ua borsa d’aire heired demore isolada enes capes nautes dera atmosfèra e pòt provocar ploges intenses o torrenciaus.

Henerècla d’Emissions: desigualtat ena contaminacion per part des païsi, que provòque eth cambiament climatic.

Escauhament globau: aument a long tèrme dera tempratura mejana dera atmosfèra e des oceans dera Tèrra, impulsat pera activitat umana.

Energies renovables: aqueres que s’obtien de hònts naturaus innagotables o que se regeneren a un ritme mès deprèssa de coma se consumissen.

Lindau: Un inici, començament o entrada a ua situacion.

Ondada de calor: fenomèn atmosferic, damb un cambiament deprèssa dera temperatura damb fòrça calor.

Activitat